Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός Ιδεών
Διαμόρφωση ενός σύγχρονου, συνεκτικού και καθολικά προσβάσιμου δικτύου πολιτιστικών διαδρομών στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, το οποίο συνδέει είκοσι εμβληματικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους σε ένα ενιαίο, ζωντανό σύστημα περιήγησης, καθημερινής ζωής και αστικής εμπειρίας.
Η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα μοναδικό, πολυεπίπεδο πολιτιστικό απόθεμα, με μνημεία διαφορετικών ιστορικών περιόδων πυκνά ενταγμένα στον ενεργό αστικό ιστό. Η ιδιαιτερότητα αυτή απαιτεί μια προσαρμοσμένη προσέγγιση, που θα συνδέει τα μνημεία σε ένα ενιαίο, λειτουργικό και αισθητικά αναβαθμισμένο δίκτυο.Μέσα από παρεμβάσεις ήπιας κινητικότητας, καθολικής προσβασιμότητας, πληροφόρησης και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου, το έργο επιδιώκει να εντάξει την πολιτιστική κληρονομιά στην καθημερινή ζωή κατοίκων και επισκεπτών. Παράλληλα, ενισχύει την πολιτισμική ταυτότητα, την κοινωνική συνοχή, την εκπαίδευση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της πόλης. Η διαδικασία του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού αποσκοπεί στην εξασφάλιση ποιοτικών και επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων για ένα σύγχρονο πολιτιστικό τοπίο, αντάξιο της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.
Ο διαγωνισμός αποσκοπεί στην ανάδειξη της μοναδικής ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης. Η επιλογή του τίτλου αποτυπώνει την πραγματική διάσταση του διαγωνισμού, καθώς δεν περιορίζεται μόνο σε αρχαιολογικούς χώρους, αλλά περιλαμβάνει μνημεία διαφόρων ιστορικών περιόδων: αρχαία, βυζαντινά και νεότερα. Βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού πλέγματος μνημείων εντός του πολεοδομικού ιστού, με στόχο να γίνουν τα μνημεία πιο ορατά και πιο προσβάσιμα, ενώ παράλληλα θα αναβαθμισθούν λειτουργικά, μορφολογικά και αισθητικά τμήματα του ιστορικού κέντρου της πόλης. Οι παρεμβάσεις που θα προταθούν οφείλουν να έχουν χαρακτήρα επαναληψιμότητας, ώστε να μπορούν να υλοποιούνται σταδιακά και σε άλλες διαδρομές και μνημεία της πόλης.
Ο σχεδιασμός αντιμετωπίζει τα μνημεία όχι ως απομονωμένα ιστορικά κατάλοιπα, αλλά ως ενεργά στοιχεία της σύγχρονης Θεσσαλονίκης και ως πυρήνες αναβάθμισης και αναζωογόνησης του ιστορικού κέντρου.
Δίκτυο ήπιας κινητικότητας — ποδηλατοδρόμοι, πεζοδρομήσεις, σύνδεση με M1–M4 Μετρό, προσβασιμότητα ΑμεΑ κατά ΦΕΚ 6213Β/2022.
Αναβάθμιση περιβάλλοντος χώρου, φωτισμός ανάδειξης, ενιαίο σύστημα σήμανσης (οπτική, ηχητική, απτική), αστικό πράσινο.
Αφηγηματικά οργανωμένες πολιτιστικές διαδρομές που αποτυπώνουν τη διαστρωμάτωση 2.300 ετών συνεχούς κατοίκησης.
Σεβασμός ζωνών προστασίας — αναστρέψιμες επεμβάσεις, συμβατότητα με αρχές ακεραιότητας & αυθεντικότητας UNESCO (εγγρ. 1988, Αρ. 456).
Τα μνημεία με ανήκουν στον κατάλογο UNESCO (εγγρ. 1988, Αρ. 456).
Σχέδιο δράσης στο πλαίσιο της 4ης Έκθεσης Πεπραγμένων — οργανωμένο σε 6 κατηγορίες με αντιστοίχιση σε ενεργές πηγές χρηματοδότησης.
Κεντρική αρχιτεκτονική ιδέα είναι η «άρμοση» — η καλή συναρμογή μεταξύ της ιστορίας, των μνημείων, της πόλης και της καθημερινής ζωής. Στην εντός των τειχών Θεσσαλονίκη, τα μνημεία εμφανίζονται ως σπαράγματα του εξαιρετικού αστικού παλίμψηστου. Η πρόταση επιδιώκει να τα καταστήσει φυσική συνέχεια του σύγχρονου αστικού τοπίου, αναδεικνύοντας την ιστορική ταυτότητα κάθε γειτονιάς στην οποία εντάσσονται.
Η κεντρική ιδέα χειρισμού είναι η εισαγωγή της έννοιας του πλέγματος ως δομή: ένα σύστημα πράσινων διαδρόμων ήπιας κινητικότητας που ενεργοποιεί την πολιτισμική κληρονομιά. Οι παρεμβάσεις είναι ήπιες, ανθεκτικές, υψηλού επιπέδου σχεδιασμού — χωρίς φαντασμαγορικές υπερβολές.